دات نت نیوک

تهیه و تدوین انواع طرح های توجیهی

توسعه پایدار و متوازن کشور نیازمند گذر سرمایه گذار از عملکرد سنتی شکست خورده به نگرش علمی و کار کارشناسی شده است. متاسفانه تاکنون جایگاه و نقش طرح توجیهی در کشور ما به درستی درک نشده و هرازگاهی شاهد آن هستیم که کارخانه ای بدلیل نادیده گرفتن این مطالعات تعطیل می شود و از چرخه رقابت حذف می گردد. شرکت اسپیدان منادی فن و دانش با بهره گیری از نیرو های متخصص و نخبه و با تکیه بر تجربه های موفق در حوزه های آموزشی، پژوهشی و مهندسی، به ارزیابی و امکان سنجی تخصصی طرح ها و ایده های سرمایه گذاری (تهیه طرح توجیهی و امکان سنجی) می پردازد. طرح توجیهی ارائه شده به وسیله تیم متخصصین اسپیدان به طور کلی از بخش های مطالعات بازار (Market Study)، امکان سنجی فنی (Technical Feasibility)، و تجزیه و تحلیل مالی (Financial Analysis) تشکیل می شود. هر یک از بخش های ذکر شده به طور مجزا مورد مطالعه قرار گرفته و توجیه پذیری آن از نظر اقتصادی مورد بررسی قرار می گیرد.

مطالعه بازار یکی از اصلی‌ترین اقداماتی است که در هر کسب و کاری، قبل و بعد از سرمایه‌گذاری نیازمند است به صورت مستمر انجام شود. شناخت مشتریان بالقوه وآگاهی از نیازهایشان، شناسایی رقبای اصلی کسب و کار، همچنین برآورد هزینه‌ها، نرخ رشد بازار، بررسی و تحلیل میزان عرضه و تقاضا برخی از اموری واجب و ضروری هستند که با تحلیل درستی از این موارد می‌توان شرایط موجودرا شناخته، و به درستی خود را با شرایط بازار در آینده تطبیق . یکی از موارد تاثیرگذار در دستیابی به نتایج ذکر شده تفکیک و طبقه‌بندی بازار می‌باشد که شناخت ما را از تعداد فعالان موجود در بازار، شاخص تمرکز عرضه کنندگان و خریداران و بخشی از بازار که در اختیار هر رقیب است (بر حسب ارزش افزوده تولیدی هر محصول یا خدمت) افزایش می‌دهد و می‌تواند تعیین کننده این نکته باشد که چه گروه‌های هدفی و یا چه کشورهایی بهترین بازار برای محصولات را دارا هستند.

از نتایج مهم مطالعات بازار می‌توان به شناسایی فرصت‌های ممتاز سرمایه‌گذاری، شناخت بازارهای هدف مورد نظر، اطلاع از کانال‌های توزیع، شناخت قوانین و مقررات، ییش‌بینی روند تغییرات اقتصادی بازار با توجه به سیاست‌های روز کشور، یافتن محصولی با ویژگی‌هایی منطبق بر بازار و میزان درآمد حاصل از فروش اشاره کرد؛ که رسیدن به هر کدام از این موارد مستلزم آشنایی با روش‌های علمی و صحیح تحلیل بازار، اطلاع از روند مصرف در گذشته، آگاهی از محدودیت‌های تولید در هر زمینه، داشتن تحلیل دقیق از وضعیت صادرات و واردات در سطح بین‌المللی و آشنایی با ویژگی‌های محصول یا خدمت مورد نظر می‌باشد.

مطالعات بازار
روش های کشف علمی که برای تصمیم گیری استراتژی بازار استفاده می شود به طور کلی شامل:
  • مطالعه بازار: شناسایی یک بازار خاص و اندازه آن و ویژگی های دیگر.
  • مطالعه بازار محصولات: شناسایی یک نیاز یا خواسته از ویژگی های محصول یا خدمات که موجب رضایت مندی می شود.
  • مطالعه مشتریان: شناسایی ترجیحات، انگیزه ها، و رفتار خرید مشتریان هدف است.
مطالعات بازار

هدف اصلی از بررسی فنی طرح توجیهی، امکان‌سنجی قابلیت اجراء پروژه از لحاظ فنی است. در این بخش مشخصات اجزاء فیزیکی و فنی طرح، توانائی‌های فنی مجری پروژه، برنامه زمان‌بندی پروژه و برآورد هزینه‌های سرمایه‌گذاری طرح مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

اهم مواردی که در بررسی‌های فنی و ارزیابی فنی طرح‌های توجیهی مورد توجه قرار می‌گیرند عبارتند از:
1
هدف از اجرای طرح

اجرای طرح می­تواند طرح تاسیس/ایجادی، توسعه ای و یا طرح بازسازی و نوسازی باشد. در این قسمت هدف از ایجاد طرح شرح داده می شود و حدود و مشخصات طرح از جمله نام و ظرفیت اسمی و عملی تولیـدات، محـل اجرای طرح (بخش موجود و بخش توسعه) و شیفت کار در روز، ساعت کاری در هر شیفت و تعداد روز کاری در سال ذکر می گردد.

2
ظرفیت طرح

ظرفیت طرح یا مقدار تولید در واحد زمان را میتوان به صورت زیر تفکیک نمود:

  1. ظرفیت اسمی: ظرفیت اسمی عبارتست از قابلیـت تولیـد در شـرایط ایـده آل. ایـن ظرفیـت اغلـب توسـط سـازندگان ماشین‌آلات ثبت شده است و بر اصول طراحی و مهندسی استوار می باشد.
  2. ظرفیت عملی: ظرفیت عملی عبارت است از حداکثر ظرفیت قابل دسترسی در شـرایط عـادی کـار. بـه طـور معمـول ظرفیت عملی به صورت درصدی (راندمان یا بازدهای) از ظرفیت اسمی در نظر گرفته می شود.
3
محصول تولیدی

در این بخش تمامی مشخصات، ویژگی های تعاریف علمی و تخصصی آورده شده و همچنین محصول از نظر فاکتورهای شیمیایی و فیزیکی مورد بررسی قرار می گیرد.

4
معرفی مواد اولیه، کمکی و بسته بندی

در این مرحله موارد زیر مورد بررسی قرار گرفته و در گزارش لحاظ گردند:

  • نوع و مشخصات مواداولیه، مواد کمکی و بسته بندی (به صورت خام، نیمه ساخته یا ساخته شده) بـر اسـاس مراجـع معتبـر علمی و تجاری
  • منابع تأمین (داخلی یا وارداتی و یا وارداتی قابل تهیه در داخل) و امکان تهیه مداوم
  • نحوه حمل و نقل و انبار مواد
  • میزان مصرف برای واحد تولید
  • میزان ضایعات عادی (متعارف)
  • هزینه تامین
  • احتمال جایگزینی با مواد دیگر
5
روش تولید

روش تولید و نوع فنآوری از عوامل بسیار مهمی است که در اجرای صحیح یک طرح از نقش بسـزایی برخـوردار اسـت. بـه منظور تولید یک محصول میتوان از روش های مختلفی استفاده نمود. انتخاب روش تولید مناسب با توجه به عوامـل مختلفـی از جمله منابع در دسترس، فرهنگ صنعتی، مهارت های موجود و قابلیت یا شرایط لازم جهت جذب فـنآوری مـورد نظـر صـورت می گیرد. در بسیاری موارد دانش روش های تولید در دسترس عموم قرار گرفته است لیکن بسیاری از فعالیت هـا تحـت لیسـانس بوده و به کارگیری روش مورد نظر مستلزم در اختیار داشتن فن آوری خاص آن است.

نتایج بررسی این بخش به صورت زیر در گزارش منعکس می گردد:
  • شرح مبسوطی از روش تولید: سیستم ردپای مواد اولیه تا رسیدن به محصول نهایی. ضروری است تمام اتفاقاتی که در این میان رخ میدهد بـا توجه به شرایط فیزیکی حاکم مثل دما، فشار، رطوبت و… توضیح داده شود. در روش تولید باید فعالیت هر یـک از ماشـین آلات طرح معین شود.
  • نمـــوداری از گـــردش کار مواد تا مرحله بسته بندی که در آن فعالیتهای عمده و زمـان مـورد نیـاز جهـت هـر یـک از مراحل تولید مشخص شده است
  • انجام موازنه مواد بر روی نمودار گردش کار
  • انعطاف پذیری و قابلیت کنترل خط تولید درخصوص تولید انواع محصولات، کیفیت مـوردنظر، مواد اولیـه، نیـروی انسـانی و غیره
  • ارزیابی روش تولید از جهات مختلف مانند قدیمی یا پیشرفته بودن آن، میزان ضایعات، مصرف انرژی و غیره
6
مشخصات دانش فنی تولید
ضروری است موارد ذیل در این بخش ذکر گردد:
  1. امکان اخذ دانش فنی مورد نیاز از منابع داخلی یا خارجی و نحوه انتقال فن آوری
  2. سوابق و تجربه دارنده دانش فنی (براساس مستندات کتبی ارائه شده و رزومه دارنده دانش فنی)

در خصوص دانش فنی ذکر مسئولیت ونحوه انتقال دانش فنی و محدودیت های ارائه دهنده و گیرنـده آن مـورد تحلیـل قرار می گیرد. بنابراین ذکر این مهم که آیا دانش فنی در سطح ارائه مسـتندات یـا همـراه بـا ارائـه نقشـه هـا و جزئیـات محاسبات یا نصب و راه اندازی و غیره می باشد ضروری است.

7
کنترل کیفیت

لازم است سیستم کنترل کیفیت واحد و رعایت استانداردهای لازم بررسی شود. ارائه مراحل بازرسی در بخشه ـای مختلـف از جمله مواداولیه، محصول، فاضلاب و غیره با ذکر پارامترهای کنترلی هر مرحله و نتایج استحصالی از آن و نحوه اعمال نتـایج در فرآوری مواد از اهمیت عمده ای برخوردار بوده و توضیح آن ضروری می باشد.

8
محیط زیست

می بایست سیستم تولید از جهت رعایت قوانین و مقررات محیط زیست و ملاحظات و تجهیزات لازم مورد دقت قرار گیرد. در صورت وجود مجوز محیط زیست شرایط و مشخصات اشاره شده در مجوز در این بخش با ذکـر شـماره و تـاریخ آورده می شـود. از سویی دیگر در صورتی که به منظور اخذ مجوزهای محیط زیست الزام به تهیه گزارشات خاصی بـوده اسـت. وضـعیت اینگونـه گزارشات ذکر گردیده و در مواردی که تهیه شده اند خلاصه ای از اطلاعات آن ارائه می گردد.

بعد دیگری که هر بانک تأمین کننده تسهیلات، مطالعه دقیق پیرامون آن را از مشاور انتظار دارد همان کشف قیمت واقعی ماشین آلات و احراز اصالت سازندگان به منظور جلوگیری از تضییع حقوق بانک و بیت المال است. بررسی ماشین‌آلات طرح در پروژه ها، به عنوان رکن اصلی گزارش فنی نام برده می شود و از آنجا که در تأمین ارز مورد نیاز در خرید ماشین‌آلات طرح بانک مشارکت دارد، بانک همواره از مشاوران خواستار کشف قیمت و احراز اصالت سازندگان شده است. در غیر این صورت طرح در اسرع وقت عودت داده شده و این موضوع علاوه بر اینکه بر کیفیت مناسبات تأثیر منفی خواهد گذاشت در سابقه شرکت مورد نظر نیز ثبت می شود. لذا در این بخش از گزارش با گردآوری و پردازش اطلاعات مورد نیاز از قبیل مشخصات فنی ماشین‌آلات و تجهیزات، فرآیند و روش‌های تولید محصول، ساختمان‌های مورد نیاز طرح و غیره، نیازمندی‌های طرح در این بخش تعیین شده و به تفکیک در جداول مشخص ارائه شده است.

مطالعات مالی و اقتصادی طرح توجیهی از آنجایی که به خودی خود دارای اهمیت ویژه ای نزد سرمایه گذار پروژه و یا بانک عامل می باشد، از حساسیت بالایی نیز برخوردار است. لذا باتوجه به نقش این مطالعات در به تصویر کشاندن سودآور بودن پروژه چند سالی است که بانک های عامل سرمایه گذاران را ملزم به استفاده از نرم افزار کامفار کرده اند. کلمه COMFAR اختصار عبارت انگلیسی Computer Model for Feasibility Analaysis and Reporting «مدل کامپیوتری برای آنالیز امکان سنجی و گزارش گیری» می‎باشد. نرم افزار کامفار با تهیه مدل مالی- اقتصادی طرح، صحت و سقم اطلاعات مالی پروژه را تایید کرده و شاخص های تاثیرگذار تصمیم گیری مانند نرخ بازگشت سرمایه و… ارائه می کند.